İLBER ORTAYLI :ZAZALAR ARYAN BİR MİLLETTİR

PROF. DR. İLBER ORTAYLI KATILDIĞI BİR PROGRAMDA ZAZALAR HAKKINDA ÖNEMLİ
BİLGİLER VERDİ. 

PROGRAM SUNUCUSU SORDU İLBER ORTAYLI KONUYA AÇIKLIK GETİRDİ.

Dünya tarihi ve Türkiye üzerine yapılan söyleyişi programında Prof. Dr. İlber Ortaylı Zazalar hakkında sorulan soruya cevap verdi.

ZAZALAR KÜRT MÜ?
Prof. Dr İlber Ortaylı ZAZALAR ARYAN BİR MİLLETTİR. diyerek Zazaların ayrı bir millet olduğunu işaret etti.

ZAZACA LEHÇE Mİ?
İlber Ortaylı daha sonra (Zazaca) filologlara göre ayrı bir dildir. gramer olarak da açıkça bu görülüyor. hatta bazı Kürt dil bilimcilerinde Zazacayı ayrı bir dil olarak ifade ettiğini söylemiştir.

ZAZACA İRANİ DİL AİLESİNDE OLAN BİR DİLDİR

      

Zazaca (Zazaki) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İrani dalının İrani alt grubundaki bir dildir ve Goranice ile birlikte Partcanın en az değişen seklidir.[43] Zazacanın içinde bulunduğu İrani dil grubu içerisinde Osetçe, Ermenice, Peştunca, Farsça, Beluçca, Kürtçe, Talışça gibi diller yer almaktadır. Bu dillerin bir biri ile yakınlığı Germen dilleri olan İngilizce, Almanca, İsveççe ve Flamanca’nın bir biri ile yakınlığı gibidir. Paul Zazaca’ya en yakın İrani dillerin Talışi, Gorani ve Herzendi (İrani olan Azeri) olduğu Tablo 1’de göstermektedir. Diğer taraftan her ne kadar Zazaca İrani diller ailesi içinde olsa da İran’ın resmi dil olan Farsçanın lehçesi olmadığı gibi Kürtçenin de lehçesi değildir.

TARİHTE KURULMUŞ ZAZA DEVLETLERİ

TARİHTE KURULMUŞ ZAZA DEVLETLERİ

1-)Büweyhi Zaza İmparatorluğu (932-1062): Abbasi halifesini yenmiş sınırlarını, Anadoludan Hint okyanusuna dek geliştirmişlerdi.



2-) Bevandi Zaza Devleti (M.S.665-1349): Bu devlet 384 yıl ayakta kaldı. Hazar denizinin güneyinde kurulmuştu.



3-) Ziyari Zaza devleti (927-1090): Tabaristan ve Gurgunda kuruldu. 163 yıl ayakta kaldı.



4-) Kengari Zaza Devleti (916-1090): Azerbaycan ve Kuzeybatı İranda Hüküm sürdü.



5-) Kakuyi Zaza devleti (1008-1119):



6-) Badh Zaza Krallığı (983-1085->1847): Bu krallık tarihi sosyal eşitlikçi kahraman olan Babekin ailesidir.Büyüyüp gelişince Merwani Devleti olarak anılmaya başlandı



7-) Zend Zaza Devleti: Daha önce Horosanın Deh Pari bölgesine sürülen klanlarından

Zendler beklenmedik bir biçimde devletlerini kurdular. Eyyubiler ve Büweyhiler kadar gelişip büyüdüler.Bu devleti Kerim Han (1750-1779) kurmuştu. Başkenti Şiraz olarak ilan etti.



8-) Part imparatorlugu



9-) Sasani imparatorlugu



10-) Deylaman - Deylamistan



Diğer bazı önemli Zaza Hanedanlıkları: Gilan, Ruyan, Cestani ve Şebinkani....